Dogoterapia, inaczej zwana kynoterapią lub canisterapią, jest jedną z form zooterapii, która wykorzystuje specjalistycznie przeszkolone i wyselekcjonowane psy ras łagodnych do pracy polegającej na wieloprofilowym usprawnianiu dzieci, młodzieży i dorosłych, szczególnie osób:
1. niepełnosprawnych ruchowo,
2. upośledzonych umysłowo,
3. chorych somatycznie,
4. chorych psychicznie,
5. niewidomych,
6. niedostosowanych społecznie,
7. samotnych,
8. zagubionych,
9. z problemami komunikacyjnymi,
10. z problemami emocjonalnymi.
Dogoterapia może być również stosowana w przypadku osób zdrowych, w zadaniach związanych z edukacją humanitarną i prozdrowotną.
Zajęcia przy wykorzystaniu psa to, innymi słowy, ogół zabiegów wspomagających tradycyjne metody rehabilitacji, leczenia, edukacji i wychowania.
Podział dogoterapii
Ze względu na zróżnicowane grono odbiorców i ich potrzeby, zajęcia z udziałem psa różnicuje się na trzy podstawowe obszary, są nimi:
1. AAT Animal Assisted Therapy = REHABILITACJA
2. AAA Animal Assisted Activity = POPRAWA JAKOŚCI ŻYCIA, REKREACJA
3. AAE Animal Assisted Education = EDUKACJA, WYCHOWANIE
1. AAT jest celowym, zaplanowanym procesem, w którym zwierzę spełniające wymagane kryteria stanowi integralną część procesu rehabilitacyjnego. AAT jest prowadzona przez specjalistów (pedagogów, psychologów, logopedów, rehabilitantów).Jej głównym celem jest polepszenie funkcjonowania fizycznego, poznawczego, emocjonalnego i społecznego pacjentów. Terapia z udziałem psa może być kierowana do indywidualnego odbiorcy lub grupy. Proces terapeutyczny musi być dokumentowany i ewaluowany, a także dostosowany do indywidualnych potrzeb i możliwości podopiecznego. Narzuca to konieczność zdiagnozowania pacjenta przed rozpoczęciem terapii i wyznaczenia celów działania terapeutycznego. Czas trwania zajęć z psem nie powinien przekraczać 40 minut. Długość ta jest optymalna dla możliwości skoncentrowania psa na działaniu, które jest dla niego trudną, wymagającą wysiłku pracą.
Cechy podstawowe AAT to:
• jasno sprecyzowane cele do realizacji,
• ewaluacja procesu rehabilitacyjnego,
• dokumentowanie procesu rehabilitacyjnego.
2. AAA- jej głównym celem jest podnoszenie jakości życia osób korzystających z tej formy aktywności. Zajęcia te przede wszystkim relaksują, bawią i dostarczają motywacji do wykonywania czynności dnia codziennego. Prowadzone są one w rozmaitych środowiskach przez wolontariuszy pod okiem szkoleniowców zwierząt oraz profesjonalistów zajmujących się zdrowiem. Ta forma aktywności jest praktycznie zwyczajnym spotkaniem i zabawą ze zwierzęciem. Nie ma z góry określonego programu terapeutycznego, który jest przypisany do konkretnej osoby, choroby, czy zaburzenia. Te same zajęcia mogą być prowadzone z wieloma różnymi osobami, przez różnych wolontariuszy i różne zwierzęta. Nie trzeba prowadzić dokumentacji ani regularnych spotkań trwających określony czas
Cechy podstawowe AAA:
• spontaniczność,
• brak obowiązku prowadzenia szczegółowej dokumentacji dotyczącej przebiegów spotkań,
• spotkania podopiecznych z psami nie mają ustalonych sztywno ram czasowych, trwają tak długo, jak długo obie strony są w stanie uczestniczyć w zajęciach i akceptować.
3. AAE stanowią wszelkie programy edukacji humanitarnej. Zajęcia prowadzone są przez pedagoga, najczęściej w grupie dzieci w wieku przedszkolnymi i wczesnoszkolnym.
Edukacja przy udziale psa dotyczy:
• przeciwdziałania przemocy wobec zwierząt,
• prawidłowej i odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami,
• odpowiednich zachowań wobec obcych bądź agresywnych psów.
• poszerzania wiedzy na temat zoologii.
Pierwszą organizacją na świecie, która jako pierwsza oficjalnie zajęła się działalnością dogoterapeutyczną jest amerykańska Delta Society. Jej zadaniem jest wyznaczanie standardów pracy z psem, a także prowadzenie badań naukowych umożliwiających zdobywanie nowej i poszerzanie istniejącej już wiedzy o wpływie kontaktu z psem na rehabilitacje i funkcjonowanie człowieka. W Europie na podobnych zasadach funkcjonuje organizacja ADE Assistance Dogs Europe, która wyznacza standardy pracy dla organizacji w Europie.